Yхибдые ургаха заабаринууд

Їхибїїдые ћургаха заабаринууд

Хэшээхэ сээрлэхэ ёћо:

Нарай нялха ћая тїрэћэн їхибїїнэй оршон тойроной байдалда сошордон дадаагїй байхадань, сээр сахиха хэрэгтэй.

Шанга абяа, дуу гарахые сээрлэхэ.

Энгээ ехэшїїл болон нагасын талын хїнэй зїбшєєрэлгїйгєєр орохые сээрлэхэ.

Нялха бага хїнэй элїїр мэндые хэшээхэ.

Холо ойроћоо хїлћэтэй моритой хїнэй ерэћые сээрлэхэ.

Сэдьхэл бодол арюун сэбэр торнижо хїмїїжэхын тїлєє гэрэй їїдэндэ сээр хадхадаг, їхибїїнэй жэлтэй болоходонь абажа хаядаг. Энэнь хїбїїн томо боложо, сээр табигдаа гэдэг.

Эхэ эсэгэ болоћон зон юу анхархаб?

Хїнэй їндэћэн газар дээрэ, модоной їндэћэн газар доро. Хїн тїрэлтэн тїрэћэн їхибїїнэйнгээ хуби заяанай тїлєє, хожомой зол жаргалай тїлєє, энэ дэлхэй дээрэ нэрээ нэрлїїлхын тїлєє оролдодог гээшэ.

Эрдэм номдо ћургахын тїлєє, ажал дїнгэлсэхын тїлєє, хїнэй зэргэ хїн болохын тїлєє шармайжа оролдолго гаргана гээшэ.

Энээндэ хашаржа, сїхэржэ огто болохогїй!

Ћургуулигїй зон ямар байхаб?

Мунхаг ухаантай муу мохоо юумэ мэдэхэгїй шэхэ хатуу хїндэ ћургаал хэрэггїй.

Єєрынгєє бэеые ехэдэ тоолодог бардам тэнэг мунхагта ћургаал хэрэггїй.

Ћайн мууе, їнэн худалые мэдэдэггїй хїндэ ћургаал хэрэггїй. Арбан хурган тэгшэгїй, абын хїбїїн адли їгы тула, арга хэмжээ абахадаа,оньћон тїлхюїрые тааруулжа, ћургаал хїмїїжэл хїртєєхэ хэрэгтэй. Дїй дїршэлыень олохо хэрэгтэй.

Басаган хїниие яажа ћургахаб?

Эхэнэр хїниие юћэн эрдэмээр хїмїїжїїлдэг байћан:

Їнгэдэ сэбэр.

Їйлэдэ уран бїтээлшэ.

Їридєє энхэргэн.

Ханидаа тїшэгтэй їнэн ћууха.

Хадамдаа эльгэтэй, харида болгоомжотой.

Найрта дуугай тїбшэн даруу.

Наћатандаа їреэлтэй.

Нарата юртэмсэдэ буянтай.

Їетэндєє хїндэтэй байха.

Басаган хїн хїбїїнћээ юугээрээ илгаардаг бэ?

Басаган хїн эхэ боложо, хїниие хїмїїжїїлхэ уялгатай.

Гал гуламта залгамжалха їїргэтэй.

Эрэ нїхэрэйнгєє хани тїшэг болохо ёћотой.

Эхэ,эсэгэеэ їргэжэ буян олохо зэргэтэй.

Ажамидаралай эзэн байха ёћотой.

Энэ мэтэ їїргэ харюусалгатай, тон ехээр хэшээжэ ябаха шухала.

Хїбїїн хїниие яажа ћургалтайб?

Нарин дарханай дїрэтэй болгохо (урлал)

Агнууриин нюуса шадабари олгохо.

Эрын гурбан нааданай, эрын шадал олгохо.

Мори ћургажа шадаха.

8 минаатай ташуур гїрїїлхэ.

Элдэгдээгїй арћанћаа тушаа (путы) гїрїїлхэ.

Ћээр шааха аргада ћургаха.

Тїмэршэ дарханай дїрэтэй болгохо.

Бїхэ барилдаанда ћургаха.

Аба хїнэй сээрлэхэ зїйл:

Архи тамхинда шунаха.

Хїнгэн ћэбхи їгэдэ этигэхэ.

Болохо, болохогїй хэрэг тухай сэдьхэхэ.

Богдо чингисэй ћургаалда харшахагїй(буруу хандаха).

Їнгэтэ торгоной їнгэдэ абтаха.

Їйлын хэсїїћээ тунхариха (моходохо, поддаваться трудностям судьбы)

Їри хїїгэдээ шоо їзэхэ.

Їнэншэ ћамгаяа гомдохоохо.

Эсэгэ їбгэдћєє уламжалан ерэћэн хїїгэдые хїмїїжїїлхэ заршам:

Хїїгэдээ зїб хайрла.

Хїїгэдээ хамгаалжа яба.

Хїїгэдтээ ћайнаар ханда.

Хїїгэдтэеэ сугтаа ажал хэ.

Хїїгэдтэеэ хамта сэдьхэлыень баясуулан наада.

Хїїгэдтээ амидарха ухаа заа.

Хїїгэдтээ єєћэдынь хїсые хэлэ.

Хїїгэдээ шэхэ зєєлэнтэйгєєр ћурга (їсхэ).

Хїїгэдћээ эреэ маряаниие бї нюу (ажабайдалай муу ћайниие бї нюу).

Хїїгэдээ дурсаха юумэтэйгээр амидархые ћурга.