Открытые уроки 2-класс

2 сынып Тақырыбы: Бабалар мұрасы. Сілкіп ойнайтын аспаптар.

1. М. Әлімжан, Ж. Маханбетова. «Асатаяқ» — үйрену.

2. Музыкалық сауаттылық — асатаяқ музыка аспабының құрылысы. Мақсаты: қазақ халқының көне аспаптарының шығу тарихын есте сақтауға баулу. Аспаптың үнімен, сыр-сипатымен таныстыру. Халық музыкасына деген сүйіспеншілігін арттыру. Есту, есте сақтау, ырғақ сезіну қабілеттерін дамыту.

Күтілетін нәтиже: музыканың адам өміріндегі маңызын терең түсінеді. Оқушыны сөйлеуге, ойын тұжырымдауға үйретіледі. Шығарманың айтар ойын, негізгі мазмұнын қортынды жасауға бағытталады. Қазақ халық  аспаптарымен танысады. Әнді таза дыбыспен айтуға үйренеді.

Сабақ барысы: Тренинг ««Әнмен бой сергіту».

Мұғалім оқушылар білетін 3-4 ән аты жазылған  қағаз таратады. (Әр әнге сондай қағаз саны тең келеді) Қатысушылар өзіне тиген ән әуенін  жүріп ыңылдап салады. Ойынның міндеті өзі сияқты ән әуенін салып тұрған адамды іздеп тауып, қосылуы түптеп келгенде  осындай үш не төрт топ құралады.

Үй тапсырмасы тексеріледі. «Конверт» әдіс-тәсілімен. Оқушылардың салған суреттері бағаланады. «Қарлығаш» әні хормен орындалады. Хор — көп адамдардың қосылып ән айтуы, сондықтан әнді хормен орындау кезінде сынып оқушыларының түгел қатысуы қадағалап отыру қажет. Бұл әдіс баланың сынып оқушылары алдындағы жауапкершілігін сезінуге үйретеді.

Жаңа сабақ: Сабақ Н. Тілендиевтің «Ата толғауы» күйін тыңдаудан басталады. Күйдің алғашқы дыбыстарына аса назар аударуларын сұраймыз.

Балалар әртүрлі ой айтады. Күйді тағы қайта тындап, алғашқы ды-быстардан сылдырмақтың, асатаяқтың, т.б. ұрып ойнайтын аспаптардың үні естілгенін байқатамыз және балалардың зеректігін арттырамыз.

Мұғалім сөзі: -Ерте заманда адамдар құстармен, жан-жануарлармен сөйлесе білген. Олар, алдымен құстың, жануардың дыбысын жақсылап тындап, кейін дәл сондай дыбысты өздері айтып көруге талпынған. Түрлі дыбысты алдымен ұрып, сілкіп ойнайтын аспаптармен салды. Біртіндеп жан-жануарларға белгі беретін дыбыстарды ойлап шығара бастады. Ұрып, сілкіп ойнайтын аспаптарда аттың шабысын, құстың ұшқанын, жануардың жүргенін, т.б. салатын болған. Аспаптар осылай сөйлей бастайды.

Мағынаны тану кезеңі: Күннің ретін, сабақтың тақырыбын, музыка тыңдауды жазамыз. Әр топқа перфо-карточка таратылып, асатаяқ, жыланбас(қоңырау), тоқылдақ, тұяқтас аспаптары туралы анықтама беріледі. Сілкіп ойналатын аспаптар жайлы мәтінді «Жұптық әңгіме» стратегиясы арқылы оқып талдайды. А,Б. Әріптеріне екі баладан бөлінеді. Мағынаны оқып болған соң А-лар тындайды, ал, Б-лар сөйлеп түсіндіреді.

Түрлі түсті суреттер, интербелсенді тақтада көрсетілетін баланың танымын кеңейтіп, қызығушылығын арттыру.

1-ші топ: Асатаяқ – сілкіп ойнайтын музыкалық аспап. Асатаяқ ағаштан жасалады. Тегіс бетінде түрлі темірден жасалған, өрнектелген сылдырмақтар ілінеді. Сілкіп ойнағанда сылдыраған дыбыс естіледі. Ол ансамбльдегі басқа аспаптар үнін көркемдеп, көріктендіре түседі. Бұрынғы кездері көбіне бақсылар пайдаланған.

2-ші түрі: Жыланбас-қоңырауы бар. Қоңыраулары нота дыбысына тура келеді. Бұрын асатаяқпен бақсылар өз ойынын сүйемелдеп отыратын. Аспап бұдан да басқа түрлі көлемде жасалатын болған.Қоңырау – бұрынғы кезде қоңырауды бесікке байлаған, тұрмыс — тіршілікте пайдаланған.

3-ші топ: Тұяқтас- бұл аспапта әндерді сүймелдеуге арналған аттын тұяғынан жасалады. Музыканың ырғағына қарай ұрып ойнағанда, одан біріне-бірі үласқан тоқылдаған нәзік үн шығады. Тұяқ – қазақ тұрмыс салтында ежелден бар музыкалық аспап. Жаңа сойылған жылқының тұяғын кесіп алып, суға қайнатады. Оның ішін әбден тазартып күнге кептіреді.

4-ші топ: Даңғыра-ұрып ойнайтын аспап. Даңғыраның дыбысы қоңыр, жуан. Дұрсілдеген дыбысы жан-жануарлардың аяғының шапшан жүрісін, күннің күркірегенін салады. Ағаштан кесіп беті қойдын терісімен қапталады. Даңғыраны көбіне жауға аттанарда қағып, әскер жинағанда қолданған.

Оқушылар топта флипчартқа аспаптардың суретін салып, өздерінің түсініктерін айтып қорғау арқылы олардың музыкаға, ұлттық аспапқа деген қызығушылығын арттырамыз.

Сергіту сәті: Бейнеролик арқылы

Қызығушылығын ояту

 

                         Ақмола облысы                                                                          Есіл ауданы Есіл қаласы                       №3 орта мектеп

Музыка пәні мұғалімі

Бердигулова Айгүл Жеңісқызы.

                       2-сынып

 

  Сабақтың тақырыбы: Ағайынбыз бәріміз

Сабақтың мақсаты:1) Ертегінің мазмұнын меңгеріп, талдау арқылы ертегінің көңіл толқытар тұстарын әндетіп, көріністер қойып, тыңдаушының жанын қозғап әңгімелеуге дағдыландыландыру.  2) Ән айту кезінде тыныс алу дағдысын әрі қарай дамыту, сөйлемдер мен фразаларды дұрыс орындай білуге баулу

3) Ел аузында сақталған, ғасырлар тоғысында тозбай жеткен ертегі кейіпкерлерінің бірі -«Ер төстік» ертегісіндегі төстік бейнесі. Бойына бар асыл қасиеттерді жиған ер азамат бейнесін бүгінгі ұрпаққа берері көп. Достық, өзара көмек, ақыл мен парасаттылық, адалдық, адамгершілік, ізеттілік т. б. жақсылыққа жетелейтін нағыз адамның қадір қасиеттерін бала бойына қалыптастыруСабақтың түрі: аралас «Ер Төстік» ертегісіндегі кейіпкерлерді сахналау. Сабақтың типі: жинақтап қайталау, қортындылау сабағы.

Күтетін нәтижем: Сабақ тоқсанды қорытындылайтын қорытынды сабағы болып табылады.Сонымен қатар тоқсанда өтілген ертегі кейіпкерлерін қорытып, саралайтын сәт. Оқушылармен қосылып осы ертегінің негізгі мазмұнын талдап, ондағы әрбір кейіпкерлерге тоқталамыз. Ертегідегі әрбір кейіпкердің жақсы –жаман жақтарын айта отырып , «егер солардың орнында өздерің болсаңдар қандай іс-әрекеттерге барар едің? деген сұрақ қоя отырып, оқушылардың негізгі ойын білуге жағдай тудырамыз.                                          Жаңа тапсырмаларды қалыптастыру: Шығарма кейіпкерлеріне мінездеме бере алу, өз ойын еркін айту, шығармашылықпен жұмыс істей алу.Пайдаланылған көрнекіліктер: интерактивті тақта, СД — Р диск, кеспе қағаздар баян аспабы т. б.Сабақ барысы1. Оқыту үрдісінің маңыздылығы:Сабақтың кезеңдері:1. Ұйымдастыру кезеңі.2. Мақсат қою кезеңі.3. Білімді тексеру кезеңі.4. Жаңа сабақтан түсінігін тексеру.5. Үйге тапсырма.Сабақтың барысы.М:-Сәлеметсіңдер ме, балалар!

О:-Сәлеметсізбе Айгүл апай!                                  

М:-Ал балалар келіндер, екі шеңбер құрындар.   

   «Карусель»  жаттығуы Ішкі және сыртқы шеңбер құрып бір шеңбер айнала отырып бірі-бірін қысқаша дос ретінде сипаттайды. Мен сенің досын болғым келеді өйткені…оқушылар бір сөзбен айтып өтеді.

Топқа бөлу «Менің сүйікті ісім» тренинг Әркім өздерінің сүйікті істерін айта отырып бір-бірімен топтасады. 1) Кім Ертегіні оқыған жақсы көреді? 2) Кім ертегі құрастырған жақсы көреді? 3) Кім ән айтқан жақсы көреді? 4) Кім ән шығарған жақсы көреді?

Балалар музыкада қандай Динамикалық белгілер бар?

Үй тапсырмасын сұрау. «Аквариум» тәсілі арқылы? Бір топтын балалары ортаға шығады. Қалған топтын балалары оларға сұрақтар қояды. · Сұрақтарды оқушылар қояды. Мысалы; Ер Төстікке кім көмектесті? Пиано дегеніміз не? Форте дегеніміз қалай орындалады? Т.б. Әндерден үзінділерді талап етеді. Сыныптастары бағдаршам түстерінің көмегімен жауаптарын бағалайды.

Мақсат қою кезеңі. Қызығушылығын ояту. А.Керімбекованың әні Достық

Ертегі туралы ой қозғайық (сұрақ жауап)

Қатысушылар төрт топқа бөлінгеннен кейін олардың топ басшылары  ортаға шығып карточканы таңдайды. Онда «Достық», «өзара көмек» , «ерлік», «мейірімділік» деген сөздердің мағынасын талқылап айтады.

 -Ендеше бүгін біздің сабағымыз «Ағайынбыз бәріміз» деп аталады. Яғни, бүгінгі сабағымыздың мақсаты Не деп ойлайсындар? Достық, өзара көмек, ерлік, адалдық, адамгершілік. Бүгін алдыңғы сабақтарда өткен ертегіні қайталап отырып жақсылыққа жетелейтін нағыз адамның қадір қасиеттерін жайлы айтып өтеміз. Ал,  «Ер төстік» ертегісіндегі кейіпкерлерде осындай қасиеттер барма?. Ер Төстік және оның адал достары кімдер? Ертегі сендерге ұнады ма? Ертегілерде ата-бабаларымыз нені аңсап шығарған? өмірін жеңілдету үшін небір қиял, армандары болған. «Ер Төстік» ертегілердің қай түріне жатады? «Ер Төстік» ертегісі қиял-ғажайып және шыншыл ертегілерге де жатады. (Оқушылар өз ойларын ортаға салады) 

Шығармашылық жұмыс: Алты қалпақ тәсілі арқылы 1)Ақ қалпақта- «Ер Төстік» ертегісі жайлы мәлімет беру. 2) Сары қалпақ-Ертегідегі Жағымды кейіпкерлерін атау, олардың жақсы жақтары? 3)Қызыл қалпақ- Ертегідегі жағымсыз кейіпкерлері? Олардың жаман ойларын атау. 4) Көк қалпақ-Ертегіде нені өзгертер едің? Мысалы: Егер сен сол кездегі хан болсаң, Шойынқұлаққа қандай жаза қолданар едің? Ал, оған көмектескен достарына қандай жақсылық жасаушы едіңдер? 5) Көк қалпақтар топтарда айтылған ойларын сараптап талдайды. Бағдаршам түстері арқылы бағаларын береді.                                                                                                      Мұғалімнің сөзі: Сөйтіп,  Темір хан Ер Төстікке өнерлерін көрсетуін сұрайды. Ер Төстік және оның достары барлық өнерлерін көрсетіп, жұртты таңғалдырады. Ер Төстік шартты орындап, жер асты достарымен қоштасып, жер үстіне өз еліне қайтады. Ер Төстік достарының көмегімен көп жеңістерге жетті. Ал, қазіргі заманымызда таусоғар сияқты адамдар барма? Зіл темір көтеретің адамдар т.б. оқушылар атап өтті. Саққұлақ кім? – радио, телефон. Көреген қазіргі өмірдегі не? – ғаламтор, теледидар.Көлтауысар – өрт сөндіретін техника  Дәл солай Музыкада да көмекшілер бар. Олар Динамикалық белгілер.                                                                                                                      Музыкамен байланыстыр; Динамикалық белгілер арқылы әнді жақсы айтатын оқушылар берілген сөздерге ән шығарады. Сахналайды. Қалған оқушылар қайталайды. Дайындап қойған көрнекі құралдарды тандап алады. Әнші балаларымыз дайын болса, олардың әнің тындап бізде үйренейік.                                                                                                            

Ән үйрену Ән үйренер алдында жаттығу орындау.а) Әннің сөзін үйрету.б) Фраза бойынша үйрету.в) Дыбыс ырғағына қол соғу.                                                                                                                              «Ағайынбыз бәріміз » М.Әубакіров –үйрену, орындау.                                   Ән осы музыка ертегісін қорытындылауға арнайы ұсынылып отыр. Ән орташа екпінде орындалады.мағынасы сабақтың негізгі мәнін аша түседі. Әнге секірмелі қиын тұстар жоқ деуге болады. Бірқалыпты, көңілді, жеңіл орындалады. Әннің сөз мәтіндеріне көңіл бөлу қажет.                                      Қорыту: Тестілеу

«Ер Төстік» ертегілердің қай түріне жатады?

А)қиял-ғажайып

Б) шыншыл ертегісіне

В) өтірік ертегілерге жатады.

Ер Төстіктің елге аман-есен жетуіне көмектескен кім?

А) Перінің қызы

Б) Мыстан кемпір

    В) Шалқұйрық

Ертегіде көлді ішіп тауысатын адам кім?     

А) Епті

Б) Таусоғар

В) Көльтуысар.4.Музыкада ақырын орындайтын динамикалық белгі?А) ФортеБ) ПианоВ) Крещендо

 Бағалау: Түсінгендікті көрсету үшін бағдаршамның түстерін көрнекі құрал ретінде пайдаланыңыз. Оқушыларда қызыл, жасыл және сары түсті карточкалар бар, оны олар жоғары көтереді (қызыл = түсінбеймін, сары орташа түсіндім, жасыл барлығы түсінікті).

Үйге тапсырма: Әнді жаттап келу. «Менің досым» тақырыбында әңгіме жазып келу.

 

дауыс жаттығуларын жасайды.

Асатаяқ әніне қосымша «Ортеке» әні үйретіледі.

Әннің мазмұны, әуені балалардың көңілінен шығатыны сөзсіз.

Музыкалық сауат: Әннің шумағы мен қайырмасы болады. Шумақ төрт жолдан тұрады. Көбіне әнде екі немесе үш шумақ болады. Қайырма әр шумақтан кейін қайталанып отырады. Қайырманың сөзі мен әуені өзгермейді. Ал, кей әндерде қайырмасы болмайды шумақтан ғана тұрады. Шумақтары әдетте төрт немесе одан көп жолдан тұрады.

Шығармашылық жұмыс: музыкалық аспаптарды ойнап көрсетіп олардың дыбыстары тындалады. Бұл баланың музыкалық аспаптың үнін және ойнап үйрену арқылы есте сақтап қалуына зор ықпал етеді. Балалар, біз ұлттық аспаптар деп жатырмыз, олармен таныстық, дыбыстарын естідік, қолымызға ұстап көрдік.

Қорыту: «Үш сұрақ» әдіс тәсілі арқылы. Ортаға бір оқушы шығып мандайына ілген стикердегі сөзді сұрақ қою арқылы табуы тиіс.

Бағалау:

Топ басшылары бағалау критерилар арқылы бағдаршам түстерімен топ мұшелерін бағалайды.

Рефлексия

Басбармақ арқылы.

Үйге тапсырма; Әнді жаттау. «Ортекенің» суретін салып келу. 

Ақмола облысы

Есіл ауданы Есіл қаласы

№3 орта мектеп

Музыка пәні мұғалімі

Бердигулова Айгүл Жеңісқызы.

                        2-сынып

Сабақтың тақырыбы:    Ер Төстік және оның достары      «Саққұлақ. Таусоғар.

Көлтауысар. Көреген»

Сабақтың білімділік мақсаты:

1)оқушылармен бірге ертегі әлеміне саяхат жасай отырып, талдаумен сараптау жасай білуге үйрету.

2)Олардың көркемдік қиялын ұштау, музыкалық бейнелілігін арттыру.

3) халық батырларының кең қасиеттер үлгі ете отырып, оқушылар бойында ержүректілік, азаматтық, кішіпейілділік қасиеттерін қалыптастыру.«Таусоғар» Б.Әлімжан- қысқа қайырым- орындау.«Көлтауысар» Б.Әлімжан- қысқа қайырым- орындау.«Көреген » Б.Әлімжан –үйрену..Музыкалық сауаттылық- динамикалық белгілер.

Сабақтың түрі:     Аралас сабақ

Сабақтың әдісі:    Сұрақ – жауап,көрнекіліктермен жұмыс. Оқушы ойына еркіндік беру. Практикалық тапсырмалар.

Көрнекілігі:         интерактивті тақта, баян аспабы, оқулық. Үнтаспа.

Сабақтың барысы :            

  I.Ұйымдастыру кезеңі, Психологиялық дайындық                                     -Сәліметсіндерме балалар.

-Сәлеметсізбе Айгүл апай.

-Ал балалар, келіндер, қатарласып тұрындар

Бүгінгі тренингіміз «Әнмен бой сергіту» деп аталады. Өткен сабақта берілген үй тапсырмасындағы Ертегі, ЕрТөстік, Епті, Желаяқ  әндерінің аты жазылған  қағаз таратылады. (Әр әнге сондай қағаз саны тең келеді) Қатысушылар өзіне тиген ән әуенін  жүріп ыңылдап салады. Ойынның міндеті өзі сияқты ән әуенін салып тұрған адамды іздеп тауып, қосылуы түптеп келгенде  осындай үш не төрт топ құралады.

   ІІ.Үй тапсырмасын сұрау

. Өтілген материалдарды Конверт стратегиясы бойынша, Сурет-сұрақ арқылы қайталап, еске түсіре отырып, оны жаңадан өткелі отырған сабақпен ұштастырып байланыстыру.

Хатта берілген қосымша тапсырмалар: Ертегідегі кейіпкерлердің суреті. Үй тапсырмасындағы жеке әндерді орындау. Музыкалық сауаттылық сұрақтары.

Қызығушылығын ояту: Дауыс жаттығуларын орындау.Шығармашылық тапсырмалар. Мағынаны тану. «Жұптық әңгіме» тәсілі арқылы А,Б. Әріптеріне екі баладан бөлінеді. Мағынаны оқып болған соң А-лар тындайды, ал, Б-лар сөйлеп түсіндіреді.

 1 топ:Үшеуі жүріп келеді. Алдарынан құлағын жерге төсеп, тың тыңдап жүрген бір адам көрінеді. Ол Саққұлақ еді. Саққұлақ та Ер Төстікке дос болады.

2 топ: Сөйтіп, төртеу болып жүріп келеді. Алдарынан тауды көтеріп, қайтадан орнына қойып жүрген бір адам кездеседі. Ер Төстік пен Таусоғар достасады.3 топ: :- Олар бесеу болып келе жатады. Алдарынан бір үлкен көл көрінеді. Кенет көлдің суы көзді ашып — жұмғанша жоқ болып кетеді. Сәлден кейін ұзамай қайта пайда болады. Бұған олар таңғалып қалады. Қараса, Көлтауысыр отыр. Ол да Ер Төстікке дос болады.4 топ: Ер Төстіктер өздеріне қарама — қарсы келе жатқан бір адамға жолығады. Бұл жер астының қырағысы Көреген еді. Жетеуі дос болып, сапарын жалғастырады. Сергіту сәті. слайд

слайд - Саққұлақ суреті

 Саққұлақ әніЖер тыңдаған шапқылап,Құлақтарын тартқылап.Бәрін естіп жүретін.Ойнақтаған Саққұлақ.

  слайд - Таусоғар суреті.Таусоғар әніТау мен тасты көтерген,Жер-жаһанды ол кезген.Қандай алып бар екенТаусоғарға тең келген  слайд - Көлтауысар суретіКөлтауысыр әні.Қуанышпен қауышқанКісімен тез тіл табысқан.Өзен — көлдің суларынЖалғыз өзі тауысқан. слайд - Көреген суреті.Көреген әніЖер әлемді төбеденКөрген біздің Көреген.Жарқыраған қос көзіАлысты көрер екен.

Музыкалық сауаттылық- динамикалық белгілер.

Р- пиано (ақырын), Ф- форте (қатты), Крешендо (дыбыстың біртіндеп ақырын орындалуы, Диминуэндо (дыбыстын біртіндеп ақырын орындалуы)

Ой толғаныс.Музыкалар тындау.

Бекіту. Жадыны дамытуға арналған ойын

Біз бүгін сабақ барысында өткен музыкалық сауттылық негізгі сөздерді ертегідегі кейіпкерлерге келтіріп теңейміз .                                                                Ер Төстік — музыкалық бейне.                                                                               Епті — ақырын. Р-пианоЖелаяқ — ЖылдамдықСаққұлақ — динамика.Таусоғар – қатты . фортеКөлтауысар – крещендо

Көреген – диминуэндо

  «Бес сұрақ» стратегиясы арқылы ролдік ойынБағалау: Көшбасшының топты бағалауы. Критерийлар парағы бойынша.Рефлексия: Оқушылардың басбармақтарын көрсету арқылы сіз түсіндіргенді олардың ұғу деңгейін тексеріңіз.

Басбармақ жоғарыға қарай = Мен түсінемін.

Басбармақ көлденең = Мен түсінгендеймін.  

Басбармақ төмен қарай = Мен түсінбедім.

Үйге тапсырма. Әндердің қысқа қайрымдарын жаттау.

«Шынайы дос» туралы эссе.