Требования к кабинету татарского языка

Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы

Татарстан Республикасы Мәгарифне үстерү институты

Татар теле һәм әдәбияты кабинеты

Казан, 2008

Мәктәптә татар теле кабинеты.

Бүгенге көндә татар теленең иҗтимагый функциясе киңәя, тәрбияви роле үсә.

Татар баласы татар мәктәбендә ана телендә белем һәм тәрбия ала, үз милләттәшләре белән аралаша; алдагы буыннарның бай тәҗрибәсе, тарихы, гореф — гадәт — йолалары белән таныша; фикерләү сәләтен үстерә; сөйләмә һәм язма тел культурасын баета; уку предметларының башкаларын да ана телендә үзләштерә ала. Боларның барысы да татар укучысын җәмгыятьнең төрле өлкәләрендә актив катнашучы шәхес буларак формалаштырырга ярдәм итә, аның акыл, эмоциональ һәм әхлакый үсешенә уңай йогынты ясый.

Рус мәктәпләрендә татар һәм рус балаларына татар телен укыту бер -берсеннән шактый аерыла. Шәһәр җирлегендә яшәүче татар баласы күбрәк русча сөйләшә, мәктәптә дә шул телдә аралаша, өендә генә ана телендә аралашу мөмкинлеге бар.

Рус телендә сөйләшүче балаларга мәктәптә татар телен өйрәтүнең максаты шул: балага татар теле буенча системалы фәнни белем бирү, аны татар телендә ирекле аралашырга өйрәтү, аңа татар дөньясы турында мәгълүмат җиткерү.

Гомуми урта белемне татар телендә бирүче мәктәпләрдә, гадәттә, бер махсус татар теле кабинеты булдырыла.

Гомуми урта белемне рус телендә бирүче мәктәпләрдә махсус җиһазландырылган татар теле кабинеты балалар санына карата икедән алтыга кадәр булырга тиеш.

Рус мәктәбендә татар теле кабинетын, татар телен өйрәнүче татар һәм башка милләт балаларын истә тотып, укыту һәм өйрәтү максатларының үзенчәлекләренә ярыштырып җиһазлау кирәк.

Татар теле һәм әдәбияты кабинеты ул — укытуның фәнни һәм методик дәрәҗәсен күтәрүгә, укучылар һәм укытучының хезмәтен фәнни оештыруга ярдәм итүче укыту үзәге. Укытучының һәм укучыларның эшчәнлеге өчен кирәк булган барлык төп һәм ярдәмче әсбапларының бер кабинетка туплануы дәреснең төзелешенә, укучыларның мөстәкыйль, укытучының иҗади эшенә уңай тәэсир ясый.

Мәктәптә татар теле һәм әдәбияты кабинеты алдында түбәндәге бурычлар тора:

гомуми белем бирүнең эчтәлеген камилләштерү барышындататар теле һәм әдәбияты укытучысына ярдәм итү;

белем бирү процесына заманча педагогик һәм информационтехнологияләрне кертү;

татар теленнән Бердәм республика имтиханына әзерләнү өченматериал туплау, кодификатор һәм бәяләү критерийларынәзерләү;

белем стандартларына бәйле рәвештә, татар теленнән һәмәдәбиятыннан укучыларның белеменә, осталыгына һәмкүнекмәләренә контроль диагностика һәм мониторингсистемасын формалаштыру;

мәктәп, район, республика укытучыларының алдынгытәҗрибәсен өйрәнү, гомумиләштерү һәм практикага кертү;

татар теленнән һәм әдәбиятыннан профильле белем бирүнеңэчтәлеген һәм төзелешен камилләштерү.

укучылырның мөстәкыйль эшләрен оештырганда тел турындафәнни — популяр әдәбиятны кайдан алырга, язучылар иҗатыбуенча библиографик һәм фәнни — теоретик белешмәләрненичек үз кулында булдырырга — бала шундый сорауларныңбарысына да җавапны татар теле кабинетында табарлыкбулсын.

Укыту кабинетында түбәндәгеләр булырга тиеш:

кабинеттагы җиһазларны күрсәткән паспорт;

кабинетның еллык һәм перспектив планы;

кабинетта санитария — гигиена таләпләрен һәм иминлектехникасын саклау кагыйдәләре;

даими һәм алышынып тора торган укыту һәм белешмәстендлары;

мәктәпнең татар телен һәм әдәбиятын укыту планы;

кабинетның профиленә һәм белем бирү программаларынатуры килгән укыту җиһазлары;

укыту — методик комплекс чаралары;

белем бирү процессының һәм укытуның сыйфатынадиагностика үткәрү өчен һәр класска дидактик материалларкомплексы, биремнәр, тестлар;

мөстәкыйль һәм контроль эшләрнең тупланмасы;

укучыларның һәр класста беренче чиреккә, ярты еллыкка, укуелының азагына белем сыйфатын күрсәткән экран, таблица,схема булдыру;

укыту программасына туры килгән дәреслекләр, дидактикһәм тарату материаллары;

укучыларның уку эшчәнлеген проектлаштыру, осталык һәмкүнекмәләрен үстерү программасы, аның үтәлеше турындабелешмә;

өй эшләрен оештыру һәм үтәү буенча эшчәнлекнең төрлеформаларына (практикумнар, семинар үткәрү, тестларгаҗавап бирү, зачет, әңгәмә, имтиханнар һ.б.) өйрәтүстендлары;

дәресләр, факультатив занятиеләр, өстәмә белем бирүпрограммалары белән эшләү өчен күрсәтмәләр;

сәләтле балалар, программаны авыр үзләштерүче укучыларбелән эшне оештыру һәм консультацияләрнең расписаниясе.

Татар теле кабинетына таләпләр.

Татар һәм рус мәктәпләрендәге татар теле кабинетына таләпләр татар теленнән гомуми урта белем бирү буенча Татарсан Республикасының дәүләт стандартларына, регионда тулы гомуми урта белем һәм һөнәри белем бирү программаларына нигезләнеп төзелә.

Таләпләргә татар теле һәм әдәбияты предметын укыту процессын тәэмин итүче материаль — техник чаралар да, китапханә фонды, компьютер һәм мәгълүмат чаралары, аудиовизуаль чаралар керә.

Укыту җиһазлары бер укыту кабинеты өчен бирелә.

Сыйфатлы белем бирү өчен кирәкле булган чараларның, техник җиһазларның һәм башка әсбапларның саны (күләме) һәр сыйныфта укучы балаларның уртача саныннан (24-30 укучы исәбеннән) чыгып билгеләнә.

№ п/п

Җиһазлау Җиһазлар

Саны

Макс. балл

Җиһазлану баллары

I.

Гомуми күренеш

5

1.

Җиһазлау эстетикасы

3

II.

Татарстанның символикасы

2

4

III.

Санитария — гигиена таләпләренең үтәлеше:

•кабинетта укучылар өчен өстәл һәмурындыкларның урнашуы;

•мебельнең торышы;

•яктылык төшү;

•җилләтү системасының эшләве;

•кабинетны җиһазлауда төсләрнеңсайланышы.

2

1 2 1

2

IV.

Норматив документлар

• Россия Федерациясе Конституциясе;

1

1

• Россия Федерациясенең » Мәгариф турында «гы Законы

1

1

• Татарстан Республикасы Конституциясе;

1

1

• Татарстан Республикасының » Мәгариф турындагы » Законы;

1

1

• Россия Федерациясенең » Россия

Федерациясе халыклары телләре турында » гы Законы;

2

2

• Татарстан Республикасының

«Татарстан Республикасының дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасындагы башка телләр турында » гы Законы;

1

4

• 2004 — 2013 нче елларга Татарстан Республикасының дәүләт телләрен һәм Татарстан Республикасындагы башка халыкларның телләрен саклау, өйрәнү һәм үстерү буенча Татарстан Республикасының дәүләт программасы;

1

4

• Татарстан Республикасында теленнән теленнән һәм әдәбиятыннан белем бирү буенча дәүләт стандартлары.

3

6

V.

Татар урта гомуми белем мәктәпләре өчен

• Татар урта гомуми белем мәктәпләренең 5-11 нче сыйныфларында укучы татар балалары өчен ана теленнән программа. (Казан: «Мәгариф» нәшрияты, 2003, 60 бит.)

10

2

• Татар урта гомуми белем мәктәпләренең 5-11 нче сыйныфларында укучы татар балаларының ана теленнән белемнәрен бәяләү нормалары, (программада)

10

2

• Бердәм Республика имтиханы: татар мәктәбен тәмамлаучылар өчен имтихан эшен бәяләү критерийлары. (Татар теле: Бердәм республика имтиханына әзерләнү өчен кулланма. Казан: «Школа», 2008. 57-66 б.).

10

2

• Бердәм Республика имтиханы: татар теле. Казан, «Школа», 2006. 96 бит.

10

2

•Татар теле буенча бердән дәүләтимтиханы.Казан: «Школа», 2007. 292 б.

Рус урта гомуми белем мәктәпләре өчен

10

2

• Рус телендә урта гомуми белем бирүче мәктәпләренең 1-11 нче сыйныфларында укучы татар балалары өчен ана теленнән һәм әдәбиятыннан программа.(Казан: «Мәгариф» нәшрияты, 2003, 128 бит.)

10

2

• Рус телендә урта гомуми белем бирүче мәктәпләренең 5-11 нче сыйныфларында укучы татар балаларының ана теленнән белемнәрен бәяләү нормалары, (программада)

10

2

• Бердәм Республика имтиханы: рус мәктәбенең татар сыйныфларын (төркемнәрен ) тәмамлаучылар өчен имтихан эшен бәяләү критерийлары. (Татар теле: Бердәм республика имтиханына әзерләнү өчен кулланма. Казан: «Школа», 2008. 66 — 77 б.).

10

2

• Татар теле буенча бердән дәүләт имтиханы.Казан: «Школа», 2007. 292 б.

Рус урта гомуми белем мәктәпләре өчен

10

2

• Рус телендә урта гомуми белем бирүче мәктәпләренең 1-11 нче сыйныфларында укучы рус телле балалар өчен татар теленнән программа.( Казан: «Мәгариф» нәшрияты, 2003, 112 бит.)

10

2

• Рус телендә урта гомуми белем бирүче мәктәпләренең 1-11 нче сыйныфларында укучы рус телле балаларның татар теленнән белемнәрен бәяләү нормалары. (программада)

10

2

• Бердәм Республика имтиханы: рус

мәктәбенең татар сыйныфларын (төркемнәрен) тәмамлаучылар өчен имтихан эшен бәяләү критерийлары. (Татар теле: Бердәм республика имтиханына әзерләнү өчен кулланма. Казан: «Школа»,2008. 66 — 77 б.).

10

2

• Татар теле буенча бердән дәүләт имтиханы.Казан: «Школа»,2007.292 б.

10

2

VI.

Плакатлар.

• Рәсемле татар алфавиты

1

1

• Галимнәр, язучыларның һ.б. туган тел турындагы фикерләре

1

1

• Татар теле өлкәсендә эшләгән галимнәр.

1

1

VII.

Тарату материаллары.

20

3

VIII.

Программа нигезендә тәэмин ителеш.

5

Сүзлекләр

Н. Исәнбәт. Татар теленең фразеологик сүзлеге. 2 томда. Тат. кит. нәшр; 1989

5

2

Татар энциклопедик сүзлеге. М. Хәсәнов редакциясендә.

6

2

Татар теленең аңлатмалы сүзлеге: 3 томда. Төзүчеләр: И. Абдуллин һ.б. Тат. кит. нәшр; 1991.

8

2

Русско — татарский словарь. Ф. Ганиев редакциясендә М. 1991.

6

2

Татарча — русча сүзлек. Р. Газизов һ.б. Татгосиздат, 1950.

2

2

Татар теленең диалектологик сүзлеге; 2 китап. Тат. кит. нәшр. 1993. К. Хәмзин, М. Мәхмутов һ.б.

10

2

Гарәпчә — татарча — русча алынмалар сүзлеге. — Казан: Тат. кит. нәшр., 1965.

5

2

Татар теленең орфографик сүзлеге. 1983.

5

2

Ш. Ханбикова, Ф. Сафиуллина.Синонимнар сүзлеге. Казан : Хәтер,

10

2

Ф. Харисов, Ч. Харисова. Мой первый татарский словарь. Казань: Магариф.,

10

2

Ф. Харисов, Ч. Харисова.. В мире слов и предложений. Картинно — ситуативный татарско — русский словарь.-Казань: Магариф, 2002.

15

2

С. Гарифуллин. Татарча — русча — инглизчә рәсемле сүзлек.- Казан: Мәгариф, 2007.

10

2

Г. Саттаров. Татар исемнәре ни сөйли ? Татар теле белеменең кыскача сүзлеге. Коллектив. Мәгариф, 2005.

5

2

К. Галиуллин. Орфографик сүзлек. Мәгариф,2007.

15



Страницы: Первая | 1 | 2 | 3 | ... | Вперед → | Последняя | Весь текст